Światło sztuczne zostało wynalezione, aby móc przedłużyć działalność człowieka po zmroku. Jest ono obecnie powszechnie stosowane. Światło ma bardzo duży wpływ na ludzkie zachowanie, samopoczucie oraz nastrój. Można to zauważyć chociaż by po zachowaniu i kulturze ludzi żyjących w różnych strefach klimatycznych. Na południu Europy lub w Kalifornii jest znacznie inne światło słoneczne, co przekłada się na zupełnie inne zachowania ludzi tam żyjących oraz również interesującą nas architekturę.

Wracając jednak do naszego części Europy i naszych wnętrz, postaram się przybliżyć kilka podstawowych zasad, którymi warto się kierować przy urządzaniu salonu w swoim mieszkaniu. Przybliżę również rodzaje świateł, które stosuję się we wnętrzach.

Ważne jest, abyśmy przed urządzeniem salonu przemyśleli i przewidzieli miejsca rozmieszczenia źródeł światła i ich rodzaje, tak aby poprowadzić odpowiednio i w najproszy sposób instalację elektryczną.

Do oświetlenie salonu, jak również innych pomieszczeń stosuje się dwa rodzaje światła – światło rozproszone oraz światło miejscowe.

Światło rozproszone służy rozświetleniu ogólnemu salonu, natomiast ze światła miejscowego korzystamy podczas konkretnych czynności, np. czytania gazety lub książki. Światło miejscowe ma również zadanie dekoracyjne, np. oświetlenie atrakcyjnej części wnętrza, przedmiotu lub dzieła sztuki.

Rozproszone światło w salonie zapewniają takie lampy jak żyrandole, wiszące klosze, plafoniery.

Nie należy używać do oświetlenia ogólnego kierunkowych reflektorów i halogenów, gdyż w efekcie oświetlają one nierównomiernie jedynie fragmenty ścian i podłóg.

Bardzo istotne jest, żeby lampa rozświetlała sufit oraz górna część ścian, żeby w pomieszczeniu nie było ciemno. Rozproszone światło w salonie, dzięki lampą wiszącym zyskuje przestrzeni.

Dobry uzupełnieniem dla lamp wiszących lub plafonier przy oświetleniu ogólnym są kinkiety ścienne.

            Jak już wspomniałem wcześniej drugi rodzaj oświetlenia, który stosuje się w pomieszczeniach to oświetlenie miejscowe (funkcjonalne). Oświetla się nim określone strefy w salonie. Takim miejscem jest na przykład stół w jadalni lub fotel czy kanapa, gdzie czyta się prasę lub książkę.

            Lampa nad stołem jadalnym nie powinna dawać światła kierunkowego, lecz światło rozproszone, tak aby rozświetlało potrawy na stole oraz osoby przy nim siedzące. Nie może jednak oślepiać. Dobrze sprawdzają się lampy z głębokim kloszem. Dobrze jest gdy klosz przepuszcza trochę światła. Lampa sama w sobie, może dodatkowo stanowić element dekoracyjny jadalni i salonu. Warto zastanowić się nad rodzajem materiału i wielkością lampy. Ważne jest, aby lampy w salonie i jadalni nawiązywały dialog ze sobą.

            Funkcje lampy do czytania spełniają w salonie lampy stojące – podłogowe lub stolikowe. Stawiane są przy sofie lub fotelu. Po za światłem do czytania lub dyskretnego rozświetlenia salonu wieczorem, stanowią one również element dekoracyjny wnętrza.

Kolejnym rodzajem oświetlenia w salonie jest światło dekoracyjne. Służy ono do rozświetlenia atrakcyjnych przedmiotów, pamiątek, dzieł sztuki wieszanych na ścianach lub stawianych w pomieszczeniu.

Do tego typu oświetlenia stosuje się światło kierunkowe. Zadanie te spełniają halogeny. Montowane sa one w suficie, pod sufitem w postaci reflektorów, lub na ścianach. Dają one oświetlanym przedmiotom głębie oraz teatralną atmosferę.

Światło dekoracyjne stosuję się również na przykład do zaakcentowania, podkreślenia odmiennej faktury ściany lub atrakcyjnego materiału użytego we wnętrzu (np. kamienia lub drzewa). Ściany wówczas podświetlone od góry reflektorami zyskują efektowny wygląd, wnętrze nabiera przestrzeni.

Efektowne jest również podświetlenie wnęk lub półek. Źródło światła umieszczano w suficie wnęki powoduje, że przedmioty w niej ustawione są dobrze wyeksponowane i zwracają na siebie uwagę.

Używanie świateł dekoracyjnych w salonie jest ważne, nadają one wnętrzu atmosferę. Nie musimy się ograniczać do jednej, białej barwy światła we wnętrzu. W sklepach są do kupienia lampy o wielu barwach. Barwa światła ma wpływ na nasze zachowanie i samopoczucie. W godzinach porannych bardziej sprzyja nam światło pobudzające, jasne, natomiast wieczorem światło o barwie stonowanej (fiolet, czerwień), sprzyjającej wycieszeniu, odpoczynkowi i intymności. 

Chciałbym przedstawić kilka aspektów, na które warto zwrócić uwagę podczas projektowania, aranżacji, kupna czy wynajmu mieszkania, tudzież domu. W tym artykule skoncentruje się na centralnym pomieszczeniu domu jakim jest salon. 

Nasłonecznienie

Bardzo istotna dla przebywania w salonie jest jego nasłonecznie i lokalizacja względem stron świata. Najbardziej korzystne jest, gdy okna wychodzą na południe lub zachód. Taka lokalizacja względem stron świata wynika z czasu, który spędzamy w salonie. Najczęściej są to godzinny popołudniowe, właśnie wtedy najbardziej jest wskazane światło naturalne w salonie. Liczba i wielkość okien, zależy od wielkości pomieszczenia. Przyjmuje się, że aby zapewnić odpowiednie doświetlenie światłem naturalnym, stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi nie powinien być mniejszy niż 1:8. 

Planując salon, należy przewidzieć jego strefy  przewidzieć jego strefy funkcjonalne, tzn. cześć telewizyjną, wypoczynkową i jadalną. 

Stefa jadalna 

Obecnie salon, w miarę możliwości, łączy się z jadalnią. Jest to strefa, w której życie koncentruje się wokół stołu. Stół jest niezwykle ważnym elementem domu, tu odbywają się rozmowy, spotkania rodzinne, nie mówiąc oczywiście o posiłkach, bywa również często tak, że dzieci chcąc spędzać czas w towarzystwie rodziny, zajmują się przy nim odrabianie lekcji.

Konieczna jest w miarę duża i otwarta przestrzeń, aby stół stał się jednym z głównych elementów domu. Wymaga dodatkowej powierzchni, jadalni, która połączona jest z salonem. Należy przewidzieć ilość osób, która będzie spożywała posiłki, co za tym, idzie wielkość stołu i ilość krzeseł. Zakłada się, że dla jednej osoby przewiduję się około 60cm blatu oraz 70-80cm odległości od stołu do ściany. W miarę możliwości należy w tej części pomieszczenia przewidzieć miejsce na kredens. 

Strefa wypoczynkowa i telewizyjna 

Przy planowaniu salonu należy również przemyśleć sposób rozwiązania strefy wypoczynkowej i telewizyjnej.

Obecnie jest kilka sposobów aranżacji strefy wypoczynkowej. Skupia się ona wokół kanapy, foteli, zestawu telewizyjnego i kominka. Wybór odpowiednich mebli i ich układ zależy od planowanego sposobu użytkowania strefy.

W momencie, gdy w mieszkaniu nie ma osobnego pokoju dla gości, kanapę w salonie należy kupić taką, żeby była możliwość jej rozłożenia się.  Spełniać będzie ona rolę miejsca do spania dla gości. Długość kanap wacha się między 180 a 250cm. Po za kanapą, do zestawu wypoczynkowego zaliczają się fotele. W zależności od modelu mają szerokość 100-110cm.

            Lokalizacja zestawu telewizyjnego w salonie, zależy od tego jak ważne jest dla domowników oglądanie filmów i programów telewizyjnych.

Osoby, które są miłośnikami kina domowego i cenią sobie wysoką jakość obrazu i dźwięku powinny umieścić ekran centralnie na ścianie, ale nie powinien on znajdować się naprzeciwko okna. Ekran umieszcza się w odległości nie mniejszej niż jego trzy przekątne, a na jego osi stawia się kanapę.

            Istotną kwestią dla miłośników multimediów, wobec postępu technologicznego, który obserwujemy, jest dostosowanie strefy telewizyjnej do podłączenia  TV do kina domowego i zestawu głośników, jak również do komputera. Przed urządzeniem salonu, należy przemyśleć podłączenie wszystkich urządzeń siecią kabli, tak żeby nie były one widoczne. Można je schować w listwach maskujących przy podłodze.

Obecnie komputer można spokojnie podłączyć do TV, co pozwala na urządzanie w domu multimedialnych spotkań z przyjaciółmi lub rodziną. Zaczynając od surfowania razem po internecie, poprzez oglądanie zdjęć i filmów, a kończąc na przykład na grach komputerowych.

            Dla części osób ekran telewizyjny w salonie nie jest tak ważny. Znajduję się na drugim planie, spędzamy tylko czasami przed nim dłuższą chwile. Wówczas stawiamy ekran TV w mniej eksponowanym miejscu, na przykład w narożniku pokoju, tak aby w miarę możliwości był widoczny zarówno z salonu, jadalni czy kuchni.

            Ostatnio obserwuję się również tendencje, choć wymaga to odpowiednich warunków mieszkaniowych, aby zestaw TV przenosić do osobnego pokoju. Wówczas telewizor nie  skupia uwagi wszystkich domowników znajdujących się w salonie. Mają wtedy więcej sposobności, żeby ze sobą porozmawiać. Elementem, który wówczas koncentruje życie wokół siebie może stać się, na przykład duży stół lub kominek.

Kominek

            Kominki dzieli się na tradycyjne oraz kominki z wkładem. Kominki z wkładem, w dużym stopniu wyparły tradycyjne z otwartym paleniskiem.  Przewagą ich jest możliwość ogrzewania pozostałych pomieszczeń w domu. Blisko 80% ciepła powstającego podczas spalania drzewa pozostaje w domu – odwrotnie w kominku otwartym. Należy jednak pamiętać, że tradycyjne kominki dają możliwość prawdziwego kontaktu z ogniem oraz, że są znacznie tańsze w budowie.

            Podczas projektowania kominka należy pamiętać, aby pasował on stylem do wnętrza, w zależności czy wnętrze jest nowoczesne, klasyczne czy na przykład rustykalne. Proporcje i forma kominka powinny być dostosowane do pomieszczenia, w którym będzie się znajdował. Ważne są również materiały, które zostaną użyte przy jego budowie oraz strefy wokół niego.

Materiał należy wybrać odporny na ogień i zabrudzenia.

W strefie kominka dobrze jest zastosować inny materiał posadzki niż parkiet, na przykład kamień lub płytki ceramiczne, które odporne na ciepło i są bardziej trwałe. Istotne jest również, aby nie zapomnieć o miejscu na składanie drzewa do palenia.

Oświetlenie 

            Równie ważne co nas nasłonecznie salonu, jest oświetlenie go światłem sztucznym. Ma znaczenie zarówno forma i styl lamp, jak również natężenie światła. Lokalizacja źródeł światła wynika z podziału na strefy funkcjonalne we wnętrzu. Należy umieścić główne źródła światła o dużym natężeniu nad stołem, w części jadalnej, w części wypoczynkowej. Lampy te mogą stanowić poprzez swoją formę element dekoracyjny.

Dodatkowo do głównych źródeł światła, stosuje się punkty świetlne, mające we wnętrzu budować odpowiednią atmosferę. Mają one mniejsze natężenie i oświetlają pomieszczenie miejscowo. Są to kinkiety i lampy stojące. Ich formę należy, tak dobrać, aby współgrały z głównymi lampami.

            Obecnie stosuje się również, dzięki technologii LED, podświetlenie we wnękach i podwieszanych sufitach. Uzyskujemy wtedy, efekt rozproszonego światła, co jest i ładne i wywołuje w nas dobre samopoczucie.

Co więcej stosując system zmiany kolorystyki światła, które są już od jakiegoś czasu w coraz szerszym użytku,  możemy poprzez zmianę koloru kształtować atmosferę w pomieszczeniu w zależności od własnego samopoczucia i pory dnia. W godzinach porannych pozytywnie wpływają na nas kolory jasne i ożywiające, pobudzają nas do aktywności. Natomiast wieczorem kolory ciemniejsze i stonowane, skłaniające do odpoczynku, wyciszenia i intymności.

            W nowoczesnych wnętrzach preferuje się jasne oświetlenie o dużym natężeniu, rozświetlające wnętrze w taki sposób, aby nie panował półmrok.

Oferta firm na rynku oświetleniowym jest bardzo rozległa w stosunku do form i stylów lamp. Należy pamiętać żeby oświetlenie nawiązywało dialog z wnętrzem.          

Elementy dekoracyjne

Ważnymi elementami aranżacji wnętrza są elementy dekoracyjne takie jak: obrazy, grafiki, zdjęcia oraz przedmioty, z którymi mamy związek emocjonalny. Nadają one tożsamość wnętrzu i sprawiają, że czujemy w nim „u siebie”.  Należałoby wspomnieć również o roślinach, co wydaje się oczywiste, jednakże nie zawsze o tym pamiętamy. Odpowiednio dobrana flora wprowadza dużo „życia” do pomieszczenia.